Kofeina

Postać
Biała, drobnokrystaliczna substancja, rozpuszczalna w wodzie, nie jest wrażliwa na podgrzewanie. Płaska łyżeczka 5 ml waży 2.6 g. (1 ml waży 0.52 g).

Kofeina jako związek zaliczany do grupy alkaloidów purynowych, o właściwościach antyoksydacyjnych chroni komórki przed szkodliwym działaniem słońca. Obniża prawdopodobieństwo rozwinięcia się raka skóry po ekspozycji na promieniowanie UVB, dzięki specyficznym właściwościom do indukowania programowanej śmierci uszkodzonych komórek. Nieprawidłowe komórki, które potencjalnie mogłyby spowodować rozwój raka, giną w procesie apoptozy (nie mogą zatem się dzielić i różnicować). Potwierdzono to wielokrotnymi badaniami, które za każdym razem wskazywały na zdolności kofeiny do zapobiegania pojawianiu się zmian nowotworowych.  Kofeina działa także lipolitycznie na tkankę tłuszczową w tkance podskórnej. Ważnym składnikiem ziarna kawowego jest kwas chlorogenowy – antyoksydant chroniący białka, lipidy oraz materiał genetyczny (DNA) komórek skóry przed uszkadzającym wpływem światła słonecznego. Kwas chlorogenowy działa na kilku poziomach. Kompleksuje jony żelaza, których ilość wzrasta pod wpływem promieniowania UV, a ich nadmiar powoduje generowanie aktywnych rodników hydroksylowych. Kwas chlorogenowy przeciwdziała tym zjawiskom dzięki czemu zmniejsza się zawartości reaktywnych form tlenu.
Kwas chlorogenowy, odgrywa ważną rolę w hamowaniu procesów fotostarzenia się skóry w tym redukcji zmarszczek.

Kosmetyczne walory kofeiny

Kofeina wydaje się być składnikiem kosmetyków budzącym duże zainteresowanie w ostatnim czasie. Przeprowadzone liczne badania potwierdzają korzystne działanie tego alkaloidu.

Zastosowanie kofeiny w kosmetykach

W kosmetyce stosowane są ekstrakty ze świeżych, niedojrzałych, zielonych owoców (ziaren) kawy oraz wyizolowana z nich czysta kofeina.

zielone, niedojrzałe owoce kawowca	wzór strukturalny czystej, wyizolowanej kofeiny

Kofeina działa odmładzająco na komórki (wygładza, zwiększa sprężystość i elastyczność skóry). Obkurcza naczynia krwionośne - dzięki czemu m.in. redukuje obrzęki i cienie pod oczami. Ma doskonałe właściwości drenujące, poprawia mikrokrążenie krwi w tkankach skóry, co ułatwia detoksykację i zwiększa dotlenienie komórek. Stymuluje przemianę materii i przyczynia się do usuwania złogów tłuszczu, a także ze względu na efekt drenażu tkanek działa wyszczuplająco i detoksykująco.
Stosowana w preparatach antycellulitowych i wyszczuplających przyspiesza proces lipolizy - rozkładu trójglicerydów do wolnych kwasów tłuszczowych, popularnie zwanym procesem spalania tłuszczu.
Stosowana jest również w preparatach kosmetycznych, jako naturalny filtr UV, którego działanie nie jest związane z filtrowaniem promieni UV, ale z ich biologicznym wpływem na komórki, dzięki czemu uznana jest za bezpieczną i skuteczną substancję w prewencji raka skóry.
Kofeina z powodzeniem używana jest w kosmetykach dla suchej i wrażliwej skóry.
W produktach do pielęgnacji twarzy zalecane stężenie - do 2%
W produktach do pielęgnacji ciała - do 5-7%

Kofeina - wskazania terapeutyczno-pielęgnacjne:

- skóra odwodniona, o uszkodzonej barierze lipidowej naskórka, zarówno sucha, jak i tłusta,
- skóra sucha, zrogowaciała, wymagająca nawilżenia,
- skóra tłusta i trądzikowa, wymagającej nawilżenia i regulacji pracy gruczołów łojowych,
- skóra skłonna do podrażnień, łuszcząca się, atopowa, ściągnieta po umyciu,
- skóra podrażniona, wysuszona (leki przeciwtrądzikowe, retinoidy, w tym retinol),
- skóra uszkodzona, wymagająca gojenia i regeneracji,
- skóra dojrzała, zniszczona, ze zmarszczkami, o zmniejszonej elastyczności,
- w celu wzmocnienia ochrony przeciwsłonecznej i przeciwrodnikowej (na dzień),
- wysuszona skóra okolic oczu.

Badania naukowe

Przeprowadzone badania i eksperymenty, poszerzyły dotychczasową wiedzę na temat kofeiny i wskazały na jej wszechstronne właściwości.
Do tej pory przypisywano jej udział w redukcji cellulitu. Faktycznie kofeina zapobiega nadmiernemu odkładaniu się tłuszczu i przyspiesza proces lipolizy, a jej właściwości drenujące przyspieszają mikrokrążenie.
Niezwykle interesujące wydaje się zastosowanie kofeiny w produktach do pielęgnacji włosów dla mężczyzn. Badania in-vitro przeprowadzone przez dr Linder z Uniwersytetu w Jenie, w Niemczech, wykazały stymulujące działanie kofeiny na porost włosów. Eksperymenty te muszą jednak zostać potwierdzone większą ilością danych.

Naukowcy uprzedzają, że należy zwracać uwagę na ilość kofeiny w kupowanym produkcie, ponieważ może się okazać, że stężenie zastosowanego składnika jest tak małe, że nie będzie możliwe zaobserwowanie oczekiwanych efektów.

Kofeina a rak skóry - dobre wieści

Warszawa (PAP 2002-08-27) - Zewnętrzne stosowanie kofeiny może zapobiegać rozwojowi raka skóry u myszy - donieśli badacze USA na łamach pisma "Proceedings of the National Academy of Sciences".
Najważniejszym czynnikiem ryzyka rozwoju raka skóry jest narażenie jej na działanie promieniowania UV.
Jak głoszą prognozy naukowców, liczba nowych przypadków raka skóry będzie stale wzrastać. Jest to związane z faktem, że rośnie liczba osób korzystających z kąpieli słonecznych, a warstwa ozonowa, która spełnia rolę filtra anty UV, uległa skurczeniu.
Wprawdzie stosowanie filtrów przeciwsłonecznych zmniejsza ryzyko rozwoju tego nowotworu, jednak stale istnieje zapotrzebowanie na takie metody, które mogłyby chronić również osoby narażone w przeszłości na duże dawki promieniowania UV.
Już wcześniejsze badania wskazywały, że kofeina może mieć działanie hamujące rozwój raka skóry. Sugerowały to wyniki doświadczeń, w których myszom podawano herbatę z kofeiną i herbatę bezkofeinową.
Zespół pod kierunkiem prof. Allana Conney'a z The State University of New Yersey prowadził badania na szczepie myszy pozbawionych sierści.
Dwa razy na tydzień przez 20 tygodni zwierzęta były poddawane działaniu dużych dawek promieniowania UVB. Tak potraktowane zwierzęta mają duże ryzyko rozwoju raka skóry w ciągu najbliższych kilku miesięcy.
Ten model odpowiada przypadkom osób poddawanych dużym dawkom promieniowania we wcześniejszym okresie życia, przy ich ograniczeniu w późniejszym wieku.
Po zaprzestaniu ekspozycji na promieniowanie badacze przez 18 tygodni stosowali bezpośrednio na skórę zwierząt dwa związki izolowane z zielonej herbaty. Jednym była kofeina a drugim galusan katechiny.
Okazało się, że kofeina ograniczyła rozwój niezłośliwych guzów skóry o 44 proc. na jedno zwierzę, a w przypadku złośliwych aż o 72 proc. Galusan zmniejszył liczbę niezłośliwych guzów skóry o 55 proc. a złośliwych o 66 proc.
Dodatkowe analizy wykazały, że antynowotworowe działanie obydwu związków polegało głównie na pobudzaniu procesów apoptozy, tj. zaprogramowanej śmierci, w komórkach oraz na hamowaniu ich podziałów. Aktywacja apoptozy, czyli samobójczej śmierci zachodzi w komórkach, w których zaszły jakieś niekorzystne zmiany, jak np. uszkodzenie DNA.
Dalsze podziały takiej komórki są związane z ryzykiem rozwoju procesu nowotworowego, dlatego podejmowana jest apoptoza.
"Działanie obydwu związków nie było związane z filtrowaniem promieni UV, ale z ich biologicznym wpływem na komórki. Być może udało nam się znaleźć bezpieczną i skuteczną metodę prewencji raka skóry" - komentuje prof. Conney.
Jednak, aby wykazać, że zewnętrzne stosowanie kofeiny na skórę może mieć podobne antynowotworowe działanie u ludzi narażonych na duże dawki promieniowania słonecznego trzeba teraz przeprowadzić odpowiednie testy kliniczne na pacjentach.
"Dla myszy nasze wyniki mogą być wspaniałe. Jakie są dla ludzi musimy się jeszcze przekonać" - mówi prof. Conney.
Jak tłumaczy, zewnętrzne zastosowane kofeiny może być łatwiejsze niż zastosowanie galusanu, który jest mniej trwały. Podawanie kofeiny w tej formie ma też kilka zalet w porównaniu z podawaniem jej doustnym, gdyż można dokładnie kontrolować dawki i zwiększać stężenia.
Badacz zaznacza ponadto, że oprócz dobroczynnego wpływu, kofeina ma również swoje "ciemne strony" - jak wskazują wyniki przeprowadzone na kilku innych zwierzętach związek może zwiększać ryzyko rozwoju niektórych nowotworów.

Drzewo kawowe osiąga wysokość 3-4 metrów i porasta tereny Ameryki Południowej, Azji i Afryki. Kawa kojarzona jest przede wszystkim ze znanym na całym świecie napojem, otrzymywanym w wyniku obróbki ziaren kawy.

Dojrzałe owoce kawy mają kolor czerwony, każdy owoc zawiera dwa ziarna kawy, które po zbiorze są fermentowane i następnie odpowiednio palone, a po ich zmieleniu otrzymujemy ciemno-brązowy proszek o charakterystycznym kawowym zapachu. Proces fermentacji i palenia ziaren kawy zupełnie zmienia ich właściwości chemiczne oraz powoduje powstawanie związków aromatycznych (caffeol), które odpowiadają za charakterystyczny zapach palonej kawy.